В Бишкеке прошел семинар “Долг в обмен на инвестиции в здравоохранение”. Организовал его Глобальный фонд по борьбе с ВИЧ/СПИДом, туберкулезом и малярией. Главной новостью семинара стало то, что Германия согласилась списать Кыргызстану 45 процентов внешнего долга, а это 8,5 миллиона евро.
Как сообщили “МСН” в пресс-центре Министерства здравоохранения, ожидается, что правительство Кыргызстана инвестирует прощеную сумму – 4,6 миллиона евро – в проекты Глобального фонда, действующие в республике. 
Бишкекте “Карызды саламаттыкты сактоону инвестициялоого алмашуу” аттуу семинары болуп өттү . Аны ВИЧ/СПИД, кургак учук жана малярия менен күрөшүү боюнча Глобалдык фонд уюштурган. Семинардын башкы жаңылыгы болуп, Германия Кыргызстандын тышкы карызынын 45 пайызын кечкендиги болду, ал болсо 8,5 миллион еврону түзөт.
Саламаттыкты сактооминистрлигинин пресс-борборунда “МСН” билдиргендей, Кыргызстандын Өкмөтү кечирилген 4,6 миллион еврону республикада иштеп жаткан Глобалдык фонддун долбоорлорун каржылоого жумшаары күтүлүүдө . “Кыргызстану не понадобятся новые средства из госбюджета для погашения долга, а оплату процентов перенаправят на инвестиции в проекты фонда в нашей стране, – отметили в Минздраве. – Кроме того, увеличение процентов долга прекратится с момента подписания трехстороннего соглашения “Долг в обмен на инвестиции в здравоохранение”. В настоящее время фонд уже заключил подобные соглашения с Индонезией и Пакистаном.
Кроме того, на семинаре было заявлено: для того чтобы вылечить больного ВИЧ/СПИДом кыргызстанца, необходимо 200 долларов в год как минимум, а “максимум” тянет уже на тысячу. Поскольку государство таких денег не имеет, на помощь приходят доноры. До 2013 года борцам со СПИДом будет выделено 45 миллионов долларов. Из них 22 миллиона уже получено. Всего же, по словам портфолио-менеджера фонда Валерия Чернявского, с 2003 года Кыргызстан получил на борьбу со СПИДом, палочкой Коха и малярией 31 миллион долларов. Из денег, направленных на борьбу с туберкулезом, нашей страной уже получено 7 миллионов долларов, а до 2013 года поступит еще 5. На противомалярийные цели Кыргызстану было выделено два миллиона долларов, а в ближайшие 4 года доноры готовы дать еще шесть миллионов. На уже полученные деньги закуплено 60 тысяч противомалярийных сеток, которые переданы в депрессивные районы страны.
“Это большие средства, – заявил В. Чернявский, – но мы понимаем, что даже при самом высоком финансировании сразу хороших результатов не добиться”. При этом, заметил менеджер, Кыргызстан должен показать эффективность расходования донорских средств, чтобы получать их и в будущем. Наша страна вполне способна предотвратить эпидемию СПИДа, стабилизировать ситуацию с туберкулезом и полностью ликвидировать малярию.
Однако грантовых заявок на лечение туберкулеза в фонд поступает меньше, чем на антиспидовые и противомалярийные мероприятия. По данным фонда, в Кыргызстане число больных туберкулезом с множественной лекарственной устойчивостью постоянно растет. Вылечить одного такого больного стоит 4,5 тысячи долларов в год. Сейчас же благодаря добрым дядям и тетям из международных организаций своевременное лечение получают 1,8 тысячи больных туберкулезом кыргызстанцев.
Дмитрий Орлов
Мsn.kg“Кыргызстанга карыздарды жабуу үчүн мамлекеттик бюджеттен жаңы каражаттардын кереги жок, ал эми пайыздардын төлөмүн фонддун долбоорлорун инвестициялоого которуп коюшат, -деп белгилешти саламаттыкты сактоо министрлигинде. Андан тышкары карыздын пайыздарынын өсүшү “Карызды саламаттыкты сактоону инвестициялоого алмашуу” үч тараптуу макулдашууга кол койгон мезгилден баштап токтойт. Азыркы учурда фонд мындай макулдашууларды Индонезия жана Пакистан менен бекитти.
Мындан тышкары семинарда: ВИЧ/СПИД менен ооруган кыргызстандыкты дарылоо үчүн жылына эң аз дегенде 200 доллар, ал эми эң көп дегенде миңге жетээрин билгизишти. Мамлекеттин мындай акчасы жок болгондуктан, аларга жардамга донорлор келишет. 2013-жылга чейин буга $45 миллион бөлүнөт. 2003-жылдан бери Кыргызстан анын $22 миллионун алган. Фонддун портфолио-жетекчиси Валерий Чернявскийдин сөзү боюнча СПИД, Кох таякчасы жана малярия менен күрөшүүгө 2003-жылдан бери Кыргызстан 31 миллион доллар алган. Кургак учук менен күрөшүүгө бөлүнгөн акчадан биздин өлкө 7 миллион доллар алган, ал эми 2013-жылга чейин дагы 5 миллион бөлүнөт. Малярияга каршы күрөшүү максаттарына донорлор Кыргызстанга эки миллион доллар бөлүп беришкен, жакынкы 4 жылдын ичинде донорлор дагы алты миллион берүүгө даяр. Алынган акчаларга өлкөнүн начар шарттагы райондору үчүн 60 миң малярияга каршы торлор сатылып алынып, таратылды.
“Бул чоң каражаттар, – деп билдирди В. Чернявский, – бирок кандай жогорку каржылоо болсо дагы дароо эле жакшы натыйжаларга жете албасыбызды биз түшүнөбүз”. Ошону менен бирге, Кыргызстан келечекте донордук каражаттарды дагы алып туруш үчүн аларды жумшоонун натыйжалуулугун көрсөтүшү керек экендигин жетекчи баса белгиледи. Биздин өлкө СПИД эпидемиясына жол бербөөгө , кургак учук менен абалды стабилдештирүүгө жана малярияны такыр жок кылууга толук жөндөмдүү.
Бирок гранттарды суроо кургак учукту дарылоого караганда, ВИЧ/СПИДге жана малярияга каршы күрөшүүгө көбүрөөк түшөт. Кыргызстандагы фонддун маалыматтарына караганда, өлкөдө көп түрдүү дарыны туруктуу колдонуучу кургак учук менен ооругандардын саны дайыма көбөйүп турат, аларды дарылоо көп эмгекти талап кылат Мындай оору менен ооруган бир адамды дарылоо үчүн жылына 4,5 миң доллардан ашык акча керек. Азыр эларалык уюмдардын донордук жардамы менен 1,8 миң кургак учук менен ооруган кыргызстандыктар өз убагында дарылануу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушту.
Дмитрий Орлов