На вопросы отвечает – Карлос Перес – врач педиатр, эксперт по сочетанной инфекции ВИЧ/ТБ, Национальный Еврейский Центр, г. Денвер, США и г. Богота, Колумбия
ОТВЕТ:
ВОЗ расширил программу «ДОТС» в 1998 году и включил ведение пациентов с MDR-Tb (т.е. с множественной лекарственно-резистентной формой туберкулёза). Программа стала называться «ДОТС Плюс».
Относительно превентивной терапии контактных пациентов с носителем MDR-Tb, единственная схема химиопрофилактики, которая была изучена, основана на изониазиде, а также, в меньшей степени, на рифампине/рифампицине. Поскольку MDR-Tb по определению резистентен к обоим указанным препаратам, то очень маловероятно, что использование таких агентов для лечения латентной инфекции, вызванной штаммом MDR-Tb, предотвратит развитие активного туберкулёза.
Пациенты – контактировавшие с носителем MDR-Tb, и у которых был диагностирован латентный туберкулёз, могут даже не иметь того же самого штамма. Фактически, только некоторые из них могут быть заражены штаммом, чувствительным к изониазиду, особенно в населенных сообществах, где могут циркулировать различные штаммы туберкулёза (например, на предприятиях, в школах, в домах). Исследования туберкулёза в населенных сообществах выявили, что только от половины до двух третей жителей имеют один штамм Tb (определено при генетическом тестировании).ЖООП (Карлос Перес – врач педиатр, ВИЧ/ТБ кошулган инфекция боюнча эксперт, Улуттук Еврей Борбору, Денвер ш, АКШ жана Богота, Колумбия):
Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму 1998-жылы «ДОТС» программасын кеңейтип, MDR-Tb менен пациенттердин кошулуусун киргизди (б.а. кургак учуктун көптөгөн дары-резистенттүү түрлөрү менен). Программа «ДОТС Плюс» деп аталып калды.
MDR-Tb алып жүрүүчү контакттык пациенттердин превентивдүү терапиясына тиешелүү, изониазидде, ошондой эле аз өлчөмдө рифампинде/рифампицинде негизделген, изилденген химиялык алдын алуунун жалгыз схема.
MDR-Tb аныктама боюнча көрсөтүлгөн эки препаратка тең резистент болгондуктан, мындай агенттерди MDR-Tb штаммы менен чакырылган латенттик инфекцияны дарылоо үчүн пайдалануу активдүү кургак учуктун өнүгүшүн жок кылаары ишенерлик эмес.
MDR-Tb алып жүрүүчүлөр менен байланышта болгон жана латенттик кургак учук аныкталган пациенттерде ал штаммдын өзү дагы жок болушу мүмкүн. Алардын кээ бири гана изониазидге сезгичтер, өзгөчө кургак учуктун ар түрдүү штаммдары айланып жүргөн калктуу коомдордо (мисалы, ишканаларда, мектептерде, уйлөрдө) жүргөндөр штамм менен оору жугузушу мүмкүн. Кургак учукту калктуу коомдордо изилдөөлөр жашоочулардын жарымдан үчтөн эки бөлүгүнө чейин гана кургак учуктун бир штаммын алып жүрөөрүн аныктаган Tb (генетикалык тестирлөөдө аныкталган).
Близкие контакты пациентов с множественной лекарственно-резистентной формой туберкулёза должны клинически наблюдаться в течение, как минимум двух лет. При развитии активной формы, рекомендуется своевременное начало схемы лечения для множественной лекарственно-резистентной формы туберкулёза. На основании имеющихся в настоящее время данных, ВОЗ не рекомендует универсальное использование медикаментов второй линии для химиопрофилактики контактных с MDR-Tb больным. Однако некоторые эксперты могут рекомендовать схему химиопрофилактики (состоящую, например, из двух агентов) подобранную на индивидуальной основе, для пациентов с высоким риском развития активного туберкулёза, особенно в диссеминированной форме.
Пациенттердин кургак учуктун көптөгөн дары-резистенттик түрү менен жакын байланышы эң аз дегенде эки жылга чейин клиникалык жактан көзөмөлдөнүшү керек. Активдүү түрүнүн өрчүшүндө өз убагында кургак учуктун көптөгөн дары-резистенттик түрү үчүн дарылоо схемасын баштоо сунуш кылынат. Азыркы учурдагы бар маалыматтардын негизинде, Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму MDR-Tb оорулуулар менен байланышкандарга химиялык алдын алуу үчүн экинчи сызыктагы медикаменттерди аралаш пайдаланууну сунуштабайт. Бирок кээ бир эксперттер жекече негизде тандалган химиялык алдын алуу схемасын (эки агенттен турган) активдүү кургак учуктун өрчүү тобокели жогору пациенттер үчүн сунуштай алышат.