ВИЧ - вирус иммунодефицита человека. ВИЧ относится к вирусам, которые живут только в организме человека. ВИЧ вызывает заболевание иммунной системы – иммунодефицит.
ЛЖВС – люди, живущие с ВИЧ-инфекцией/СПИДом.
ЛПВС – люди, пострадавшие от ВИЧ-инфекции/СПИДа.
ПИН – потребители инъекционных наркотиков.
БППП – болезни, передающиеся половым путем.
СПИД – Синдром приобретенного иммунодефицита, конечная стадия течения ВИЧ-инфекции, которая длится обычно от нескольких месяцев до 2-3 лет.
Синдром – это сочетание симптомов, которые характерны для определенного заболевания. У больных СПИДом возникает множество различных симптомов (признаков нарушения здоровья) и оппортунистических заболеваний.
Приобретенный – потому что это состояние, возникающее вследствие заражения, а не передающееся по наследству генетическим путем.
Иммунодефицит – это нарушение работы иммунной системы в результате чего организм теряет способность сопротивляться любым инфекциям и восстанавливать нарушения своих органов. При иммунодефиците замедляется или останавливается процесс обновления организма.
Иммунная система необходима для того, чтобы:
- Заменять состарившиеся клетки организма.
- Защищать организм от проникновения разного рода инфекций: вирусов, бактерий, грибков.
- Исправлять части нашего тела, испорченные инфекциями и другими негативными воздействиями (радиация, отравления ядами, механические повреждения и прочее), т.е.: заживлять раны, восстанавливать клетки, поврежденные вирусами бактериями и грибками и т.п.
СД4 (Т4) клетки контролируют иммунную реакцию организма на инфекции, первыми поражаются при попадании ВИЧ, который размножается внутри этих клеток и поражает их. В результате иммунная система становится слабее.
Заражение ВИЧ может произойти:
- при сексуальном контакте, предполагающем проникновение в тело партнера: в данном случае возможно попадание крови, спермы и вагинально/цервикального секрета в микротравмы, которые всегда образуются на коже слизистых оболочках при трении,
- при переливании цельной крови или ее компонентов, не прошедших определенной обработки,
- при применении нестерильного хирургического и инъекционного инструментария, игл для введения каких-либо (включая наркотические) препаратов, прокалывания ушей, нанесение татуировок или акупунктуры, гастро- и колоноскопов, других инструментов и оборудования, при использовании которых могут быть повреждены кожные или слизистые покровы,
- при повреждении плацентарного барьера: плацентарный барьер надежная защита плода от различных инфекций, которые могут быть в организме матери, но если он поврежден, то вирусы и бактерии беспрепятственно проникают в плод,
- при повреждении кожи или слизистой новорожденного, при этом кровь и вагинальный секрет, которые в большом объеме присутствуют в родовых путях, могут попасть в организм новорожденного,
- когда новорожденный пьет грудное молоко инфицированной матери, потому что грудное молоко может содержать вирусы в достаточном для заражения ребенка количестве.
Вирусная нагрузка – это показатель количества вируса в плазме крови. Анализ на вирусную нагрузку показывает, насколько быстро вирус размножается в организме человека. Вирусная нагрузка измеряется в цифрах – количестве копий РНК ВИЧ на миллилитр.
Анализ на ВИЧ – выявляет наличие антител в крови. Из-за того, что выработка антител происходит не сразу после появления вируса, можно получить отрицательный результат, несмотря на то, что в организме присутствует ВИЧ.
ВИЧ-положительный статус – статус человека, имеющего наличие ВИЧ в организме.
СПИД-центр – это специальная поликлиника по ВИЧ-инфекции, куда можно обращаться за медицинской помощью, а также консультациями по вопросам, связанным с ВИЧ-инфекцией.
Симптом – признак болезненного состояния организма.
Рискованное поведение – любое поведение, которое увеличивает вероятность человека заразиться или заразить кого-либо ВИЧ: незащищенный секс, инъекционное употребление наркотиков и пр.
Уязвимые группы – люди, которые в силу социально-экономических или поведенческих причин больше подвержены риску ВИЧ-инфицирования.ВИЧ – Адамдын Иммуножетишсиздик Вирусу. ВИЧ – адамдын гана организминде жашоочу вирустардын катарына кирет. ВИЧ иммундук системанын оорусун пайда кылат-иммуножетишсиздик.ЛЖВС – ВИЧ/СПИДге чалдыккан адамдар.
ЛПВС (ВСЖА) – ВИЧ-инфекция/СПИДден жабыркаган адамдар.
ПИН (БИК)- баңгизатты ийне аркылуу керектөөчүлөр.
БППП (ЖЖБО) -жыныс жолу менен бериле турган оорулар.
СПИД – кабылданган иммуножетишсиздик синдрому, ал бир нече айдан 2-3 жылга чейин созулуучу, ВИЧ инфекциясынын акыркы стадиясы.
Синдром – бул белгилүү ооруга мүнөздүү болгон симптомдордун айкалышы. СПИД менен ооруган адамдарда көптөгөн ар түрдүү симптомдор (ден-соолуктун начарлашынын белгилери) жана оппортунисттик оорулар пайда болот.
Кабылданган – анткени бул оору генетикалык жол менен тукум куучулук эмес, жугузуунун натыйжасында пайда болот.
Иммуножетишсиздик - бул иммундук системанын иштешинин бузулушу, анын натыйжасында организм башка инфекцияларга каршылык көрсөтүү жана өзүнүн бузулган органдарын калыбына келтирүү жөндөмдүүлүгүн жоготот.
Иммундук система төмөнкүлөр үчүн керек:
- Организмдин эскирген клеткаларын алмаштыруу үчүн
- Организмге ар түрдүү инфекциялардын; вирустардын, бактериялардын, грибоктордун кирип кетишинен коргоо үчүн
- Биздин денебиздин инфекциялар жана башка терс таасирлер (радиация, уулануу, механикалык жабыркоо ж.б.) аркылуу жабыркаган бөлүктөрүн оңдоо, башкача айтканда вирустар, бактериялар, грибоктордон пайда болгон жаракаттарды айыктыруу, клеткаларды калыбына келтирүү үчүн.
СД 4 (Т4) клеткалары – организмдин инфекцияга болгон иммундук реакциясын көзөмөлдөйт, ВИЧ пайда болгон учурда алар жок болушат, себеби ВИЧ ошол клкеткалардын ичинде көбөйүшөт. Натыйжада иммундук система алсырайт.
ВИЧ кандай жолдор менен жугат:
- жыныстык катнашуу учурунда жыныстык түгөйдүн денесине оорулуу адамдын канынын, уругунун жана көңдөй суюктуктарынын териде жана былжыр челдеринде пайда болгон майда жаракаттарга киришинен жугат.
-белгилүү бир тазалоодон өтпөгөн канды же анын компоненттерин куюудан жугат.
- зыянсыздандырылбаган хирургиялык, инъециялык аспаптарды, ар кандай заттарды (анын ичинде баңгизаттарды) куюуучу ийнелерди колдонуудан, кулакты көзөөдөн, татуировка түшүрүүдөн, аккупунктуралык ийне сайдыруудан, гастро- жана колоноскоп сыяктуу дагы башка медициналык шаймандарды колдонууда теринин жана былжыр челдердин жабыркоосунан жугат
-плацентардык кабаттын жабыркоосунан жугат: плацентардык кабат – эненин ичинде жаткан балага ар кандай инфекцияларды жолотпой турган ишеничтүү коргоочу, эгерде ал жабыркаган болсо, анда вирустар жана бактериялар түйүлдүккө эч тоскоолсуз эле кирет.
- жаңы төрөлүп жаткан баланын териси же былжыр чели жаракаттанган болсо, оорулуу эненин төрөт органдарындагы кан жана көңдөй суюктуктарынын баланын организмине кирип кетишинин натыйжасында жугат
- оорулуу эне балага эмчек эмизген учурда жугат, себеби эмчек сүттө вирус балага жуга тургандай жетиштүү санда болушу мүмкүн.
Вирустук көрсөткүч – бул кандын плазмасындагы вирустун санынын көрсөткүчү . Вирустук көрсөткүчтү аныктоочу анализ адамдын организминде вирус канчалык тездик менен көбөйөөрүн көрсөтөт. Вирустук көрсөткүч – РНК ВИЧ көчүрмөлөрүнүн миллилитрлеген саны менен ченелет.
ВИЧ ти анализдөө – кандагы антителолордун санын аныктайт. Вирустун пайда болору менен антителолор дароо иштелип чыкпайт, ошондуктан ВИЧ тин организмде бар экенине карабастан анализ таза чыгышы мүмкүн.
ВИЧ – оң статус – организминде ВИЧ бар адамдын статусу.
СПИД -борбор – бул ВИЧ – инфекция боюнча атайы бейтапкана, ал жерге ВИЧ – инфекцияга байланышкан бардык суроолор боюнча кеңештер ошондой эле медициналык жардам үчүн кайрылса болот.
Симптом – организмдин оорулуу абалынын белгиси.
Тобокелдүү жүрүш-туруш – адамдын ВИЧти жуктуруп алуу же бирөөгө жуктуруу ыктымалдыгын арттырган ар кандай жүрүш-туруш: корголбогон жыныстык катышуу, баңгизатты ийне менен сайынуу ж.б.
Аялуу топтор- бул социалдык-экономикалык жана жүрүш-туруштук ар кандай себептер менен ВИЧти жуктуруунун көбүрөөк тобокелдигине кабылган адамдар.